Δράσεις του Αρχιπελάγους

Αναγνωρίζοντας τη μεγάλη σημασία των παράκτιων οικοσυστημάτων, το Αρχιπέλαγος εδώ και 10 χρόνια, συλλέγει δεδομένα και καταγράφει τις βιοκοινωνίες της παράκτιας ζώνης στο ανατολικό Αιγαίο. Η μεγάλη παραγωγικότητα αυτών των οικοτόπων προσελκύει μεγάλο αριθμό οργανισμών στην παράκτια ζώνη.

Σε κάθε περίπτωση όμως, η βιοποικιλότητα των παράκτιων οικοσυστημάτων χρήζει περαιτέρω έρευνας για να γίνει πλήρως κατανοητή.

Δεδομένης της τουριστικής ανάπτυξης - ακόμα και στις πιο απομονωμένες περιοχές του Αιγαίου - και των αυξανόμενων ανθρωπογενών επιδράσεων στα παράκτια οικοσυστήματα, η μελέτη των παράκτιων οικοσυστημάτων είναι απολύτως αναγκαία για την κατανόηση αυτών των επιπτώσεων. Η συλλογή δεδομένων βιοποικιλότητας και οικολογικής κατάστασης των παράκτιων οικοσυστημάτων, μας δίνει την δυνατότητα να κατανοήσουμε τις τοπικές συνθήκες, διεργασίες και περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Η γνώση αυτή κάνει δυνατή την ανάπτυξη πλάνων αποτελεσματικής διαχείρισης.

Η έρευνα του Αρχιπελάγους στα οικοσυστήματα της παράκτιας ζώνης επικεντρώνεται στην καταγραφή της βιοποικιλότητας ψαριών, ασπόνδυλων και φυκών. Η έρευνα πραγματοποιείται με την μέθοδο της οπτικής καταγραφής (visual-census), με τη χρήση ζωνικής διατομής (line transects) και τη τοποθέτηση τετραγώνων (quadrats). Εκτός από τη βιοποικιλότητα, καταγράφονται και αξιολογούνται και άλλες παράμετροι όπως η θέση, φωτεινότητα, θερμοκρασία, βάθος, τύπος υποστρώματος.



Συγκεκριμένα, τα πεδία έρευνας περιλαμβάνουν:

• Αξιολόγηση του ρυθμού ανάπτυξης και της μορφολογίας του φύκους «εισβολέα» Caulerpa racemosa και των επιπτώσεων του στην βιοποικιλότητα. Η επίδραση της C. racemosa στην ανάπτυξη πληθυσμών μακροφυκών και ασπόνδυλων, εκτιμάται μέσω έρευνας πεδίου και εργαστηριακών πειραμάτων.

• Καταγραφή της κάλυψης και της οικολογικής κατάστασης των λιβαδιών Ποσειδωνίας, των επιπτώσεων της αλιείας με συρόμενα εργαλεία, και των ανεξέλεγκτων αγκυροβόλιων σκαφών αναψυχής. Μπορείτε να δείτε εδώ την έρευνα του Αρχιπελάγους όσον αφορά τα λιβάδια Ποσειδωνίας.

• Χαρτογράφηση των λιβαδιών Ποσειδωνίας με τη χρήση υποβρύχιου συστήματος χαρτογράφησης με κάμερα υψηλής ευκρίνειας και λεπιδοχρονολόγηση για την αξιολόγηση της οικολογικής κατάστασης των λιβαδιών. Μπορείτε να δείτε εδώ την έρευνα του Αρχιπελάγους όσον αφορά τα λιβάδια Ποσειδωνίας.

• Αξιολόγηση των επιπτώσεων της υπερβόσκησης από αχινούς, στη βιοποικιλότητα φυκών και ασπόνδυλων οργανισμών.

• Χρήση ψηφιακών καταγραφικών για την παρακολούθηση των διακυμάνσεων θερμοκρασίας και φωτεινότητας.

• Αξιολόγηση των επιπτώσεων της χερσαίας διάβρωσης στα παράκτια οικοσυστήματα, με τη χρήση ιζηματοπαγίδων.

• Αξιοποίηση της Ευρωπαϊκής Οδηγίας Πλαίσιο για τα νερά, με σκοπό την παρακολούθηση της παράκτιας μόλυνσης, αξιοποιώντας βενθικά μακροφύκη ως βιοδείκτες.

• Αξιολόγηση του ρυθμού επαναποίκησης και της βιοποικιλότητας σε διάφορα τεχνητά και φυσικά υποστρωμάτα.

• Αξιολόγηση της δομής των ιχθυοπληθυσμών στα παράκτια οικοσυστήματα, ανάλογα με τον τύπο υποστρώματος.

• Καταγραφή της οριζόντιας και κάθετης κατανομής, καθώς και κατανομής του ζωοπλαγκτόν κατά το ημερονύκτιο.

• Ανάλυση της ποιότητας του νερού σε επιλεγμένες παράκτιες περιοχές
 

Τα δεδομένα αυτά επιτρέπουν στο Αρχιπέλαγος να αναγνωρίσει περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής σημασίας στην περιοχή του Αιγαίου, για τις οποίες αναπτύσσουμε αειφορικά μέτρα διαχείρισης και προστασίας. Τα μέτρα αυτά αναπτύσσονται και εφαρμόζονται με τη στενή συνεργασία των τοπικών κοινωνιών και αρχών.