Τα Σαγόνια του Ανθρώπου Ι
του Γιάννη Κουτελίδα - 09/04/2009
Αφότου κάποιοι σκηνοθέτες από την άλλη άκρη του Ατλαντικού αποφάσισαν να μετατρέψουν κάθε είδος καρχαρία σε φόβο και τρόμο των απανταχού λουομένων και ψαράδων, έκτοτε το άκουσμα της εμφάνισης τους σε εγγύτερα νερά συνήθως προκαλεί ακραίες αντιδράσεις. Έως κάποιο σημείο ο φόβος είναι απόλυτα εύλογος και ανάλογος με κάθε φοβικό συναίσθημα που συνοδεύει πιστά το άγνωστο. Ίσως όμως να αποφεύγαμε τέτοιου είδους αντιδράσεις, αν γνωρίζαμε ορισμένα πράγματα για συγκεκριμένα είδη καρχαριών που ζουν είτε μόνιμα, είτε ως περιστασιακοί επισκέπτες στις ελληνικές θάλασσες. Κάποια από τα είδη αυτά είναι ιδιαίτερα σπάνια και αυστηρά προστατευόμενα όπως το είδος Προσκυνητή (Cetorhinus maximus) γνωστός και ως Basking shark,και το λεγόμενο Βιολί (Angel shark Squatina squatina).
Πηγή: Α.Π.Ε
Ειδικά το συγκεκριμένο είδος Προσκυνητή (Cetorhinus maximus) αποτελεί το δεύτερο μεγαλύτερο είδος καρχαρία στον κόσμο, τρέφεται αποκλειστικά με ζωοπλαγκτόν, μικρά ψάρια και ασπόνδυλα. Μάλιστα για να εξασφαλίσει όσο το δυνατόν περισότερη τροφή ώστε να καλύψει τις ανάγκες του, έχει τη δυνατότητα να φιλτράρει, καταπίνοντας έως και 20.000 τόνους νερό την ώρα.
Το πρόσφατο συμβάν κοντά στη Βουλιαγμένη, όπου αλιεύθηκε Προσκυνητής βάρους 2 τόνων και μήκους 8 μέτρων, αποτέλεσε άλλο ένα συμβάν στη μακριά λίστα θανατώσεων του συγκεκριμένου είδους στην Αν. Μεσόγειο. Ο πραγματικός αποδεκατισμός του σπάνιου αυτού ζώου θέτει εν αμφιβόλω πλέον τη συνέχιση της παρουσίας του σε θαλάσσια οικοσυστήματα όπου ο Προσκυνητής συνήθιζε να ζει ή να επισκέπτεται εδώ και χιλιάδες χρόνια. Είναι χαρακτηριστικό πως τις τελευταίες δεκαετίες ο μεσογειακός πληθυσμός κάποιων ειδών καρχαριοειδών έχει μειωθεί δραματικά. Σε κάποια είδη φτάνει σε ποσοστό 99%, αριθμός που συνιστά ποσοστό εξαφάνισης.
Πηγή: Α.Π.Ε
Στις ελληνικές θάλασσες ζουν 47 είδη καρχαριοειδών , πολλά από τα οποία διέπονται από καθεστώς διεθνούς προστασίας και απαγορεύεται τόσο το κυνήγι τους, όσο και η εμπορική εκμετάλλευση τους έπειτα από ακούσια αλίευση τους. Ωστόσο, παρατηρείται μία στάση άγνοιας και αδιαφορίας από λιμενικές αρχές και αλιευτικούς συλλόγους, αλλά και τις αρμόδιες εθνικές αρχές που υποτίθεται ότι είναι υποχρεωμένες να εφαρμόσουν την προστασία αυτών των σπάνιων ειδών.
Το Αρχιπέλαγος, Ι.Θ.Α.Π.Ε.Α σε μία προσπάθεια εφαρμογής διαχειριστικών μέτρων προστασίας των καρχαριοειδών, ξεκινάει καμπάνια ενημέρωσης της κοινής γνώμης για αυτά τα θαυμάσια ψάρια, η παρουσία των οποίων μαρτυρά για άλλη μία φορά το μέγεθος και τη σημασία της θαλάσσιας βιοποικιλότητας της Β.Α Μεσογείου. Σε αυτή την προσπάθεια θα συμβάλλει καίρια και η συνεργασία μας τόσο με διεθνείς φορείς που ασχολούνται με την προστασία των καρχαριών, όσο και με συλλόγους επαγγελματιών και ερασιτεχνών αλιέων, η συνδρομή των οποίων για την προστασία και ανάδειξη αυτών των σπάνιων ειδών της θαλάσσιας πανίδας κρίνεται απαραίτητη.
Το εγχείρημα δεν προοιωνίζεται εύκολο, καθώς θα πρέπει για άλλη μία φορά να αντιμετωπίσουμε μύθους οι οποίοι ,ως γνωστόν, ταχέως αναπτύσσονται και βραδέως καταρρίπτονται.